Bağlama, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan binlerce yıllık bir serüvenin, Türk kültürünün ve ozanlık geleneğinin en güçlü temsilcisidir. Sadece bir müzik aleti değil, bir dert ortağı ve tarih anlatıcısıdır.
İşte bağlamanın köklerinden günümüze uzanan yolculuğu:
1. Kökler: Orta Asya ve Kopuz
Bağlamanın atası, Orta Asya Türk boyları tarafından kullanılan Kopuz’dur. Kopuz, Türkler için kutsal sayılan, hem dini törenlerde hem de kahramanlık anlatılarında kullanılan telli bir çalgıydı.
• Dönüşüm: Türkler Anadolu’ya göç ederken bu çalgıyı yanlarında getirdiler. Zamanla gövde yapısı büyüdü, sapı uzadı ve tellerinde (at kılından metale geçiş gibi) değişiklikler yaşandı.
2. Anadolu’da Kimlik Kazanma
Anadolu’ya yerleşen Türkmen boyları, kopuzu yerel ihtiyaçlara ve tınılara göre yeniden şekillendirdiler. 13. yüzyıldan itibaren bağlama ailesi çeşitlenmeye başladı.
• İsim Kökeni: “Bağlama” ismi, sapı üzerindeki perdelerin bağlanarak (eskiden bağırsak veya ipek iplerle bağlanırdı) oluşturulmasından gelir.
